دریچه گاز برقی، نسل مدرن تری از دریچه های گاز مکانیکی هستند که امروزه در خودروها به کار می روند. کنترل این قطعه توسط پدال گاز برقی صورت می گیرد. در واقع تغییراتی که در زاویه پدال گاز صورت گرفته به ECU خودرو منتقل شده و سپس کامپیوتر مرکزی فرمان لازم را به این قطعه ارسال می کند. در این دستور، میزان هوای ورودی و به دنبال آن، مقدار دور موتور با توجه به میزان گاز دادن، اعمال شده است.

دریچه گاز برقی چیست؟

دریچه گاز برقی یکی از فناوری های به روز می باشد که در راستای اهدافی چون کنترل دقیق بر روی عملکرد میزان ورودی هوا، سهولت در رانندگی و کنترل هر چه بیشتر خودرو، کاهش مصرف سوخت و … طراحی و ساخته شده اند.
قبل از تولید دریچه گاز برقی، در موتورهای بنزینی، نیرویی که از طریق دریچه گاز تولید می گردید، توسط راننده کنترل می شد. در واقع به وسیله سیم گاز، پدال با دریچه به یکدیگر متصل می شدند. امروزه به علل و مزایای بسیاری، دریچه های سیمی به نوع برقی تغییر پیدا نمودند.
در سیستم دریچه گاز برقی، سیم گاز دیگر وجود ندارد و ECU مابین پدال و دریچه قرار گرفته است. از طریق فشردن پدال گاز، سیگنال به کامپیوتر خودرو منتقل شده و مطابق با برنامه مشخص شده، دریچه به میزان معینی باز و بسته می شود. این سیستم، توانایی تنظیم دور آرام موتور با کنترل کردن دریچه را نیز دارد. باید بیان نمود در این نوع سیستم ها، استپر موتور حذف گردیده است.

نحوه عملکرد دریچه گاز برقی

دریچه گاز برقی مانند دیگر سیستم های خودرو دارای مکانیسم مربوط به خود می باشد. برای توضیح عملکرد این سیستم باید بدانید که برای تولید نیرو در موتورهای درون سوز، نیاز دارد تا سوخت و هوا در سیلندرها منفجر شوند. هوای مورد نیاز برای انفجار توسط مجاری مکش تامین شده و این قطعه وظیفه تنظیم میزان باز شدن مجاری مکش را دارد.
در اتومبیل های قدیمی تر، دریچه گاز مستقیما و توسط یک کابل به پدال گاز متصل می شد و با فشار دادن پدال توسط راننده، دریچه برای ورود هوای بیشتر، بازتر می گردید. همچنین سوخت بیشتر نیز توسط انژکتور وارد می شد تا میزان مخلوط سوخت و هوا به نسبت مشخصی برسند. پس از آن سیگنال به ECU ارسال شده و پس از تجزیه و تحلیل، فرمان باز شدن دریچه به الکتروموتور صادر می گردید.
باید بیان کرد با استفاده از دریچه گاز برقی، راننده به طور مستقیم نمی تواند باز شدن دریچه را کنترل کند. تنها راننده با فشار دادن پدال گاز اعلام می نماید که خواهان گشتاور بیشتر خودرو می باشد. به عبارتی دیگر این ECU است که پس از تجزیه و تحلیل، مقدار گشودگی دریچه را تعیین می نماید.

مزایای دریچه گاز برقی

دریچه گاز برقی نیز مانند دیگر مکانیسم ها دارای مزایایی بسیاری است که در ادامه به بررسی برخی از آن ها خواهیم پرداخت؛

⦁ همکاری با سیستم کروز کنترل خودرو؛ مکانیسم کروز خودرو موجب کنترل حرکت خودرو در میزان معینی از سرعت می شود. گاهی در جاده به علت تغییرات در مسیر، نیاز به گاز بیشتر بوده که ECU بنابر شرایط، فرمان لازم برای باز شدن دریچه گاز را بدون دخالت راننده صادر می نماید. حتی امکان دارد فرمان دنده معکوس نیز به گیربکس صادر کند.

⦁ همکاری با سیستم کنترل چسبندگی؛ دریچه گاز برقی در عملکرد سیستم کنترل چسبندگی نیز دارای نقش می باشد. در صورتی که ECU تشخیص دهد که چسبندگی تایرهای خودرو با زمین در سطح مناسبی نیست، سیگنالی مبنی بر بسته شدن دریچه گاز به الکتروموتور صادر می گردد. این امر موجب کاهش یافتن دور موتور و کاهش قدرت چرخ ها می شود.

⦁ همکاری با سیستم کنترل پایداری؛ گاهی برای حفظ پایداری خودرو، می بایست قدرت ارسالی به چرخ ها کاهش یابد که در این صورت با تنظیم دریچه گاز این امر میسر می گردد.

⦁ همکاری با سیستم پیشگیری از برخورد؛ از پیشرفته ترین سیستم ها که می تواند با دریچه گاز برقی همکاری نماید، سیستم پیشگیری از برخورد می باشد. در واقع وظیفه این سیستم، جلوگیری از وقوع تصادف و یا کاهش شدت برخورد می باشد. در صورت احتمال زیاد برخورد توسط این سیستم، ECU با ارسال فرمان بستن دریچه گاز، موجب کاهش سرعت خودرو می گردد.

⦁ حفاظت از سیستم انتقال قدرت؛ توسط دریچه گاز برقی، هماهنگی بیشتری با دور موتور با دنده وجود داشته که موجب حفاظت از قوای محرکه می گردد.

⦁ کاهش مصرف سوخت؛ به وسیله این قطعه مصرف سوخت بهتر مدیریت می گردد.
⦁ و … .

معایب دریچه گاز برقی

دریچه گاز برقی نیز مانند دیگر قطعات خودرو علاوه بر مزایا، دارای معایبی نیز می باشد که به شرح ذیل می باشد؛

⦁ احتمال تصادف در صورت خرابی سنسورهای خودرو؛ اگر در عملکرد سنسورها اختلالی ایجاد شود موجب افزایش احتمال تصادف می گردد.

⦁ هزینه بیشتر هنگام خرابی؛ این قطعه به علت آن که دارای ساختار پیچیده تری نسبت به نوع سیمی آن می باشد، در صورتی که دچار اشکال یا خرابی شود، هزینه های بیشتری را به همراه دارد.

⦁ تاخیر در واکنش های موتور؛ تاخیر در واکنش موتور، ایجاد تاخیر پدال گاز، کندی شروع حرکت و … از معایب این قطعه به شمار می روند.

علائم خرابی دریچه گاز برقی

دریچه گاز برقی اگر دچار مشکل شود، ایرادات خود را از طرق های مختلفی نشان می دهد. به عنوان مثال برخی از علائم خرابی این قطعه به شرح ذیل می باشد؛

⦁ گاز نخوردن ماشین
⦁ عدم افزایش دور موتور از میزان مشخصی
⦁ خاموش شدن خودرو در زمان آزاد کردن پدال گاز
⦁ خاموش شدن خودرو در هنگام روشن بودن کولر
⦁ نوسان در دور موتور
⦁ و … .

مزایای دریچه گاز برقی:

1.کنترل دقیق‌ تر و نرم‌ تر: عملکرد بدون نیاز به کابل و مکانیک، به سیستم این امکان را می‌ دهد که تغییرات بیشتری در نحوه واکنش به پدال گاز اعمال کند.
2.بهبود مصرف سوخت و آلایندگی: به‌ واسطه کنترل دقیق‌ تر، می‌ توان میزان سوخت و هوا را بهینه کرد.
3.امکانات هوشمند: دریچه گاز برقی می‌ تواند با دیگر سیستم‌ های الکترونیکی مانند سیستم‌ های کنترل کشش (Traction Control) و سیستم کنترل پایداری (Stability Control) هماهنگ شود.
این سیستم به طور قابل توجهی به بهبود عملکرد موتور و راحتی رانندگی کمک می‌ کند و یکی از پیشرفت‌ های مهم در فناوری خودروهای مدرن است.